Năm cái máy trong một câu luật, một cái bị quản gấp đôi bốn cái kia

Máy sấy tóc và máy xay sinh tố nằm cùng một câu của QCVN 9:2012. Nhưng mở quy chuẩn an toàn điện ra thì chỉ một trong hai có tên.

Ngô Quang Hiển

Một máy xay sinh tố để bàn với cối thuỷ tinh
Ảnh: Vimkay CC BY-SA 4.0

Bài này có liên kết tiếp thị liên kết — trong bài chúng được gạch chân nét đứt và kèm mũi tên ↗. Nếu bạn mua hàng qua các liên kết đó, tôi nhận một khoản hoa hồng nhỏ và bạn không phải trả thêm đồng nào.

QCVN 9:2012 — quy chuẩn về tương thích điện từ cho đồ điện gia dụng — có một câu gom năm món vào cùng một dòng:

Máy sấy tóc, máy xay thịt, máy xay sinh tố, máy ép trái cây, máy đánh trứng theo TCVN 7492-1:2010 (CISPR 14-1:2009)…

Năm cái máy, một tiêu chuẩn, một dòng. Trông như một nhóm.

Rồi mở QCVN 4:2009 — quy chuẩn về an toàn điện — và đọc Phụ lục của nó. Phụ lục ấy có đúng 13 dòng:

 1. Dụng cụ điện đun nước nóng tức thời      8. Lò vi sóng
 2. Dụng cụ điện đun nước và chứa nước nóng  9. Lò nướng điện, vỉ nướng điện
 3. Máy sấy tóc và các dụng cụ làm đầu khác 10. Dây điện bọc nhựa PVC ≤450/750 V
 4. Ấm đun nước                             11. Dụng cụ đun nước nóng kiểu nhúng
 5. Nồi cơm điện                            12. Dụng cụ pha chè hoặc cà phê
 6. Quạt điện                               13. Máy sấy khô tay
 7. Bàn là điện

Máy sấy tóc là dòng số 3. Bốn cái máy còn lại không có dòng nào.

Cùng một câu, hai số phận

MónAn toàn điện — QCVN 4:2009Nhiễu điện từ — QCVN 9:2012
Máy sấy tóc✅ Phụ lục STT 3✅ bắt buộc 01/9/2019
Máy xay sinh tố❌ không có trong Phụ lục✅ bắt buộc 01/7/2020
Máy xay thịt❌✅ 01/7/2020
Máy ép trái cây❌✅ 01/7/2020
Máy đánh trứng❌✅ 01/7/2020

Năm cái máy đứng cạnh nhau trong một câu. Một cái có tên ở cả hai quy chuẩn, bốn cái chỉ có tên ở một.

Và ngay cả cái ngày bắt buộc cũng tách: máy sấy tóc 01/9/2019, bốn cái kia 01/7/2020. Cùng một tiêu chuẩn kỹ thuật, lệch nhau 304 ngày.

Văn bản không giải thích vì sao. Tôi cũng không đoán — ghi lại là ghi lại.

Chỗ tôi phải dừng, và nói rõ là dừng

Câu trên chỉ khẳng định được đúng chừng này: máy xay sinh tố không nằm trong Phụ lục QCVN 4:2009. Đó là điều tôi đọc được bằng mắt trong bản PDF 7 trang.

Câu tôi không khẳng định được: “máy xay sinh tố không chịu nghĩa vụ an toàn điện nào”. Hai câu ấy khác nhau. Nhà nước có nhiều quy chuẩn, và tôi chưa đọc toàn văn Thông tư 36/2026 để biết nó có xếp máy xay sinh tố vào một quy chuẩn an toàn nào khác không.

Chưa kết luận. Chỗ trống này tôi để nguyên thay vì lấp bằng một câu nghe hợp lý — vì một lời giải thích hợp lý thì không có phép kiểm nào chạy trên nó.

Ngược hẳn với cái bình nước nóng

Site này vừa tra một món đi theo hướng ngược lại. Bình đun nước nóng tức thời có tên ở cả hai quy chuẩn: STT 1 của Phụ lục QCVN 4:2009, và dòng 1 của Phụ lục QCVN 9:2012. Còn bình có dự trữ thì chỉ ở quy chuẩn an toàn điện.

Xếp cạnh nhau thì thành một hình:

Binh nuoc nong tuc thoi   an toan dien  +  nhieu dien tu
Binh nuoc nong du tru     an toan dien
May say toc               an toan dien  +  nhieu dien tu
May xay sinh to                            nhieu dien tu

Bốn món trong cùng gian bếp, bốn tổ hợp nghĩa vụ khác nhau. Và không tin đăng nào nói cho bạn biết món bạn đang xem rơi vào dòng nào.

Đó là lý do tôi nghĩ câu hỏi đáng mang đi mua hàng không phải “cái này có dấu CR không” mà là “dấu CR này chứng nhận khía cạnh nào”.

Nghĩa vụ đã bắt buộc 2 247 ngày

Mốc 01/7/2020 cho bốn món kia không phải chuyện sắp tới. Tính đến hôm nay, 26/08/2026, nó đã qua 2 247 ngày — hơn sáu năm.

Quy chuẩn nói rõ phải làm gì, mục 3.1:

…phải có nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa; phải thực hiện công bố hợp quy, mang dấu hợp quy (dấu CR)…

Chứng nhận theo phương thức 1 — thử nghiệm mẫu điển hình — giấy chứng nhận không quá 3 năm (mục 3.2.2). Và mục 3.2.1 đòi tổ chức chứng nhận phải đã đăng ký lĩnh vực hoạt động theo Nghị định 107/2016/NĐ-CP.

Một chi tiết đáng biết về tiêu chuẩn kỹ thuật đứng sau: TCVN 7492-1:2010 mà quy chuẩn viện dẫn đã hết hiệu lực, thay bằng TCVN 7492-1:2018. Chuyện ấy tôi kể riêng ở bài về bếp từ — quy chuẩn còn sống, tiêu chuẩn nó trỏ sang thì không.

Bài này không khảo sát tin đăng nào

Tôi chưa mở một tin bán máy xay sinh tố nào khi viết bài này. Toàn bộ nội dung đứng trên hai quy chuẩn và trên cổng tra cứu tiêu chuẩn quốc gia.

Nghĩa là bài không nói được người bán máy xay có ghi dấu CR hay không, bao nhiêu phần trăm. Muốn biết thì phải mở tin ra đếm, và đó là việc khác — việc site này làm ở các nhóm hàng khác, mỗi lần một bảng chấm riêng.

Nếu bạn sắp mua

  1. Hỏi dấu CR, và hỏi nó chứng nhận khía cạnh nào. Với máy xay sinh tố, khía cạnh có văn bản rõ ràng nhất là tương thích điện từ, bắt buộc từ 01/7/2020.
  2. Giấy chứng nhận có hạn 3 năm. Hỏi ngày cấp, không chỉ hỏi có hay không.
  3. Nếu người bán trả lời “hàng có CR đầy đủ” mà không nói được theo quy chuẩn nào, thì câu ấy chưa cho bạn biết gì hơn lúc chưa hỏi.

Nguồn

  • QCVN 9:2012/BKHCN, đọc toàn văn qua văn bản hợp nhất số 05/VBHN-BKHCN — Công báo số 833 + 834 ngày 20-8-2020, 11 trang. Mục 2.1.3; mục 3.1; mục 3.2; Điều 2 của Thông tư 07/2018/TT-BKHCN trích trong đó
  • QCVN 4:2009/BKHCN, toàn văn 7 trang trên cổng của Uỷ ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng — Phụ lục, đọc đủ 13 dòng. Sửa đổi 1:2016 không thêm dòng nào vào Phụ lục, chỉ sửa nội dung dòng 10
  • Tình trạng TCVN 7492-1:2010 — tra ngày 26/08/2026 trên cổng tra cứu tiêu chuẩn: W – Hết hiệu lực, thay bằng TCVN 7492-1:2018 (A – Còn hiệu lực)
  • Nội dung các TCVN nói trên tôi không đọc — chúng là tiêu chuẩn trả phí. Mọi câu trong bài chỉ dùng số hiệu, tên và tình trạng hiệu lực từ bản ghi công khai
Xem kết quả tìm “máy xay sinh tố” trên Shopee(liên kết tiếp thị, mở tab mới)