Pin dự phòng: mAh là con số gần như vô nghĩa

Hai viên cùng ghi 10.000mAh có thể chênh nhau 40% năng lượng thật. Đơn vị đúng để so sánh là Wh, và đó cũng là đơn vị quyết định bạn có mang được nó lên máy bay không.

Ngô Quang Hiển cập nhật

Một viên pin sạc dự phòng vỏ nhôm bạc đặt trên mặt gỗ trắng, cắm sẵn dây cáp micro USB
Ảnh: Santeri Viinamäki CC BY-SA 4.0

Bài này có liên kết tiếp thị liên kết — trong bài chúng được gạch chân nét đứt và kèm mũi tên ↗. Nếu bạn mua hàng qua các liên kết đó, tôi nhận một khoản hoa hồng nhỏ và bạn không phải trả thêm đồng nào.

Trang bán pin dự phòng nào cũng in một con số thật to: 10.000mAh, 20.000mAh, 50.000mAh. Con số đó gần như không cho bạn biết mình mua được bao nhiêu năng lượng.

Lý do rất đơn giản và không ai giấu: mAh không phải đơn vị của năng lượng. Nó là đơn vị của điện tích, và chỉ có nghĩa khi đi kèm điện áp.

Công thức, và vì sao nó quan trọng

Vietnam Airlines công bố công thức quy đổi ngay trên trang hướng dẫn hành lý:

Wh = (mAh ÷ 1000) × V

Một viên 10.000mAh ở điện áp cell 3,7V cho ra 37Wh. Nhưng cổng USB xuất ra 5V, không phải 3,7V. Mạch chuyển đổi điện áp bên trong có hao hụt. Nên con số 37Wh đó vẫn chưa phải thứ vào được điện thoại bạn.

Điều đáng nói: hai viên cùng ghi 10.000mAh nhưng khai điện áp khác nhau sẽ có năng lượng khác nhau. Một viên khai 3,6V cho 36Wh, một viên khai 5V cho 50Wh. Cùng một dòng chữ trên vỏ hộp, chênh nhau gần 40%.

Đây không phải mẹo vặt. Đây là cách duy nhất để so sánh công bằng.

Cách kiểm tra trong 30 giây

Trên trang sản phẩm hoặc ảnh chụp vỏ pin, tìm ba thứ:

  1. Dung lượng mAh
  2. Điện áp danh định (V)
  3. Năng lượng (Wh)

Rồi tự nhân lại. Nếu con số Wh in trên vỏ không khớp với công thức ở trên, số liệu đó là bịa. Nếu trang sản phẩm chỉ có mAh, không có V cũng không có Wh, bạn không có cách nào kiểm chứng, và bạn cũng sẽ gặp rắc rối ở sân bay.

Chuyện sân bay, phần nhiều người chỉ biết khi đã ra tới quầy

Quy định tính theo Wh, không theo mAh. Và từ 01/7/2026 quy định đã siết lại theo Chỉ thị 3557/CT-CHK ngày 24/6/2026 của Cục Hàng không Việt Nam về bảo đảm an toàn vận chuyển sạc dự phòng trong hành lý của hành khách:

Năng lượngĐược mang
Đến 100WhChỉ xách tay, tối đa 2 viên sạc dự phòng mỗi hành khách
Trên 100Wh đến 160WhPhải được hãng chấp thuận trước
Trên 160WhCấm

Ba yêu cầu mới đi kèm, dễ bị bỏ qua hơn cả con số Wh: sạc dự phòng phải để nhìn thấy được trong suốt chuyến bay, không được sạc trên máy bay, và mỗi viên phải được bọc riêng bằng hộp gốc, băng che tiếp điểm hoặc túi nilon riêng để tránh chập.

Và một dòng quan trọng hơn tất cả: sạc dự phòng bị cấm tuyệt đối trong hành lý ký gửi. Không phải hạn chế, mà là cấm. Điều này IATA cũng xác nhận trong hướng dẫn về pin lithium.

Đính chính ngày 17/08/2026: bản đầu của bài này ghi “dưới 100Wh: xách tay tự do, tối đa 10 viên”. Con số 10 là giới hạn cho pin rời, không phải cho sạc dự phòng, và nó đã lạc hậu so với quy định có hiệu lực từ 01/7/2026. Con số đúng cho sạc dự phòng là 2 viên. Nếu bạn đọc bài này trước hôm nay và đang định mang 3 cục sạc dự phòng ra sân bay, đây chính là chỗ tôi viết sai.

Cập nhật 18/08: những con số này không phải Việt Nam tự đặt ra

Bản trước tôi chỉ dẫn được Chỉ thị 3557, tức nguồn trong nước, và để ngỏ câu hỏi: mấy con số đó ở đâu ra? Chính chỉ thị nói nó thực hiện theo Phụ lục bổ sung số 01 của Tài liệu ICAO Doc 9284, ấn bản 2025-2026. Nay tôi đọc được nội dung đó.

Nguyên văn mục i) trong Bảng 8-1:

i) power banks: — must be carried as carry-on baggage; — must not be recharged while onboard the aircraft; — should not be used to recharge a portable electronic device while onboard the aircraft; — no more than two power banks may be carried per person; and — must be individually protected so as to prevent short circuits when not in use (by placement in original retail packaging or by otherwise insulating terminals…)

Năm gạch đầu dòng này khớp gần như từng chữ với các yêu cầu của Chỉ thị 3557. Không con số nào là của riêng Việt Nam. Kể cả chi tiết tinh nhất mà chỉ thị tách làm hai khoản riêng — cấm sạc chính viên đó, và cấm dùng nó sạc thiết bị khác — cũng là hai gạch đầu dòng riêng trong bản gốc, với hai mức độ khác nhau: must not cho vế đầu, should not cho vế sau.

Một chỗ không khớp, phải nói rõ. Cụm “để nhìn thấy được” / “đặt ở vị trí dễ quan sát” không có trong văn bản ICAO. Thứ gần nhất là khuyến nghị của IATA cho hành khách: “Power banks should not be stored in the overhead lockers” — đừng cất trong khoang hành lý trên đầu. Cùng hướng, nhưng cách diễn đạt là của Việt Nam, không phải nguyên văn quốc tế.

Chỗ hai nguồn không khớp, nay đã có lời giải

Bài này từ đầu ghi một mâu thuẫn chưa giải được: Cục Hàng không cho mang sạc 100–160Wh nếu hãng chấp thuận trước, còn trang quy định của Vietnam Airlines lại liệt kê mức đó là không được mang. Tôi đã để nguyên thay vì chọn bừa một bên.

Tài liệu IATA năm 2026 giải thích được. Bảng của IATA cho hành khách ghi thẳng, ở dòng Power bank mức > 100 Wh nhưng ≤ 160 Wh, đúng một chữ: Forbidden.

Và tài liệu IATA dành cho hãng bay nói vì sao:

The addendum provides for passengers to carry power banks of 100-160 Wh with the approval of the operator; however, given the concerns with regulatory oversight of power bank manufacturers […] this provision will not be carried into the 68th edition of the DGRs.

Bản DGR thứ 68 của IATA có hiệu lực từ 01/01/2027. Nghĩa là: ICAO cho phép mức 100–160Wh kèm điều kiện, nhưng IATA đang đóng cửa mức đó lại, và các hãng đi theo IATA. Vietnam Airlines không hề mâu thuẫn với Cục Hàng không — họ đang đi trước theo hướng ngành sẽ đi.

Suy ra một lời khuyên thực dụng hơn bảng ở trên: nếu bạn định mua sạc dự phòng trên 100Wh để mang đi máy bay, hãy coi như nó sẽ không được mang, bất kể quy định quốc gia còn cho phép trên giấy.

Tôi đọc các đoạn trên như thế nào, nói rõ để bạn tự kiểm được: icao.int trả HTTP 403 với mọi truy cập tự động của tôi, nên tôi không đọc trực tiếp từ icao.int. Nguyên văn ICAO ở trên lấy từ tài liệu hướng dẫn chính thức của IATA, nơi in lại toàn bộ phụ lục ở phần phụ lục C — và IATA ghi rõ bản in lại đó là “a draft version of the addendum”, bản chính thức do ICAO phát hành. Hai bảng số và câu về DGR 68 thì là chữ của chính IATA, tôi đọc trực tiếp từ file của họ.

Nghĩa là một viên pin không ghi Wh trên vỏ có thể bị giữ lại ngay tại cửa an ninh, vì nhân viên không có cách nào xác định nó thuộc nhóm nào.

Quy chuẩn Việt Nam có thật, và bạn hỏi được

Việt Nam có quy chuẩn riêng cho pin lithium dùng trong thiết bị cầm tay: QCVN 101:2020/BTTTT, ban hành kèm Thông tư 15/2020/TT-BTTTT ngày 09/07/2020, có hiệu lực từ 01/07/2021. Nó thay thế QCVN 101:2016/BTTTT và được xây dựng dựa trên IEC 61960-3:2017 cùng TCVN 11919-2:2017, có bổ sung thêm phần thử rung và thử sốc.

Đính chính ngày 18/08/2026 — chỗ này tôi đã viết sai. Bản đầu khuyên: nhắn cho shop hỏi số hiệu bản công bố hợp quy theo QCVN 101:2020/BTTTT, shop nhập chính ngạch trả lời được, shop trôi nổi thì không.

Lời khuyên đó sai, và sai theo hướng tệ nhất: nó bắt người đọc đi đòi một thứ mà người bán tử tế cũng không có nghĩa vụ phải có.

Tôi tải bản Công báo gốc của Thông tư 15/2020/TT-BTTTT — số 721 + 722 ngày 27-7-2020, 42 trang. Quy chuẩn tự loại trừ sạc dự phòng, và loại trừ ba lần trong cùng một văn bản:

ChỗNguyên văn
Mục 1.1, dòng CHÚ THÍCH“Quy chuẩn không áp dụng đối với pin lithium rời là pin sạc dự phòng.”
Phụ lục B, mã HS 8507.60.90“Pin lithium rời dùng cho máy điện thoại di động. Không áp dụng đối với pin lithium rời là pin sạc dự phòng dùng để nạp điện cho các thiết bị này”
Phụ lục B, mã HS 8507.60.10Câu y hệt, cho pin dùng cho máy tính xách tay và máy tính bảng

Nghĩa là sạc dự phòng nằm ngoài phạm vi quy chuẩn này. Không có bản công bố hợp quy nào để mà hỏi. Một shop trả lời “không có” đang nói đúng sự thật, còn shop đưa ra một số nào đó thì mới là chỗ đáng nghi.

Phần còn lại của mục này — QCVN 101:2020/BTTTT có thật, ban hành kèm Thông tư 15/2020/TT-BTTTT ngày 09/07/2020, hiệu lực 01/07/2021, thay QCVN 101:2016/BTTTT, xây dựng trên IEC 61960-3:2017 và TCVN 11919-2:2017 — đều đúng. Chỉ có cách dùng nó là sai. Quy chuẩn này áp cho pin trong điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, không áp cho viên pin bạn cầm đi đường.

Tôi cũng tìm không ra quy chuẩn bắt buộc nào khác phủ lên sạc dự phòng. Nếu bạn biết, tôi sửa tiếp.

Còn con số W thì sao

Công suất sạc là chỗ thứ hai hay bị thổi phồng. USB Power Delivery quy định các mức điện áp cố định, nên một viên pin “22.5W” thật phải liệt kê được các cặp điện áp và dòng điện, kiểu 5V/3A, 9V/2.5A, 12V/2A.

Nếu trang sản phẩm chỉ có mỗi con số W to đùng mà không có bảng V/A ở đâu cả, con số đó không đối chiếu được với gì.

Một chi tiết nữa hay bị bỏ qua: pin nhiều cổng thường không cho tổng công suất khi cắm cùng lúc. Viên ghi 65W có thể chỉ còn 45W chia đôi khi bạn cắm hai thiết bị. Bảng phân bổ công suất đa cổng thường nằm ở ảnh cuối cùng trong phần mô tả, chỗ ít người kéo xuống.

Tôi đã áp đúng ba tiêu chí này lên 6 pin dự phòng

Viết ra một bộ tiêu chí thì dễ. Nên tôi tự áp nó vào thực tế trước khi bảo bạn làm theo.

Tôi chọn 6 sản phẩm từ các thương hiệu có khả năng công bố thông số thật cao nhất, mở từng trang, đọc hết phần mô tả và ảnh thông số. Kết quả ngày 16/08/2026:

Sản phẩmĐã bánCó WhBảng V/AĐiện áp danh địnhKết quả
Baseus Qpow3 20000mAh70k+KhôngCó, 6 dòngChỉ nêu 5V đầu raRớt
Ugreen 10000mAh không dây10k+KhôngKhôngKhôngRớt
Vention 20000mAh10k+———Không kết luận được
Vention Mini 10000mAh 22.5W7k+37WhCó, đủ vào/ra/tổng3,7VQua 3/3
Beston PBC0071k+Chỉ bản 10000mAhCó, 6 dòngKhôngRớt
Gutek GT229100k+KhôngCó, 10 dòngKhôngRớt

Một trên sáu. Tôi không hạ tiêu chí để có thêm cái qua.

Ba điều rút ra, và điều thứ nhất là điều tôi không mong đợi:

Cái bán chạy nhất là cái ghi thông số tệ nhất. Gutek GT229 có hơn 100.000 lượt bán, gấp mười bốn lần sản phẩm duy nhất đạt cả ba tiêu chí, mà không có một chữ Wh nào. Tiêu đề ghi “22,5W” trong khi mô tả ghi “sạc siêu nhanh 100W”. Tôi không kết luận đó là nói sai — con số 100W có thể là tổng nhiều cổng — nhưng người mua không có cách nào biết được.

Beston giấu Wh ở đúng chỗ cần nhất. Dòng thông số ghi 10000mAh (37Wh) / 20000mAh: bản nhỏ có Wh, bản lớn không. Mà bản lớn mới là bản sát ngưỡng cần đối chiếu quy định hàng không.

Bảng V/A đẹp không thay được Wh. Baseus có bảng V/A chi tiết nhất trong cả sáu sản phẩm, đủ để bạn tự tính ra, nhưng vẫn không ghi thẳng con số Wh. Ở quầy an ninh sân bay, “tôi tự tính được” không phải là câu trả lời.

Vậy mua gì

Tôi không nói với bạn nên mua viên nào. Tôi chưa dùng thử chúng, và một bài viết nói “hãy mua cái này” từ người chưa cầm sản phẩm trên tay là thứ tôi cố tránh.

Điều tôi nói được là: trong sáu sản phẩm tôi mở ra, chỉ Vention Mini 10000mAh 22.5W(liên kết tiếp thị, mở tab mới) ghi đủ cả ba thứ. Dòng thông số của nó là 10000mAh (3.7V / 37Wh) — nhân lại đúng tuyệt đối, sai số 0%. Nó cũng có bảng công suất đủ cả đầu vào, đầu ra USB-C, đầu ra USB-A và tổng.

Đó là nhận xét về chất lượng công bố thông tin, không phải về độ bền hay tuổi thọ pin. Hai chuyện khác nhau. Một sản phẩm ghi thông số trung thực vẫn có thể hỏng sau sáu tháng.

Nếu bạn muốn tự khảo sát nhóm khác, mở kết quả tìm “pin dự phòng” trên Shopee(liên kết tiếp thị, mở tab mới) — link này tới một danh sách, không phải một sản phẩm nào — rồi áp đúng ba câu hỏi này:

  1. Có ghi Wh không, và nhân lại có khớp không?
  2. Có bảng V/A cho từng cổng không?
  3. Shop có trả lời được số công bố hợp quy QCVN 101:2020/BTTTT không? Bỏ câu này. Quy chuẩn đó tự ghi là không áp dụng cho sạc dự phòng — xem phần đính chính ở trên. Hỏi câu này chỉ làm khó người bán trung thực.

Hai câu còn lại loại được phần lớn tin đăng mập mờ, và bạn không cần biết gì về pin để hỏi chúng — cả hai chỉ cần đọc trang bán hàng.

Nguồn

Một chỗ hai nguồn không khớp nhau, tôi để nguyên thay vì chọn bừa: quy định của Cục Hàng không nói mức trên 100Wh đến 160Wh vẫn mang được nếu hãng chấp thuận trước, còn trang quy định của Vietnam Airlines mà tôi đọc ngày 17/08/2026 thì liệt kê sạc dự phòng ở mức đó là không được mang trong hành lý xách tay. Hai điều này không mâu thuẫn về mặt pháp lý — quy định quốc gia cho phép, từng hãng vẫn được siết chặt hơn — nhưng nó có nghĩa là bạn phải hỏi đúng hãng mình bay, đừng dựa vào con số chung.

Cập nhật 18/08: câu trên đã lạc hậu. Bản đầu tôi viết rằng trang hướng dẫn của IATA tôi đọc được “chỉ nêu quy định về hành lý ký gửi, không nêu các mốc 100Wh/160Wh”. Nay tôi tìm được hai tài liệu hướng dẫn 2026 của IATA có đầy đủ bảng ngưỡng — và chính chúng giải được chỗ hai nguồn không khớp ở trên.

Số liệu giá và lượt bán lấy từ bảng điều khiển Shopee Affiliate ngày 16/08/2026. Chúng thay đổi liên tục, hãy coi là mốc tham khảo chứ không phải con số hiện tại.