Gắn link affiliate là quảng cáo: nghĩa vụ công bố từ 01/01/2026

Có một mức phạt trong Nghị định 87/2026/NĐ-CP mà tôi nghĩ hầu hết người làm tiếp thị liên kết chưa từng đọc: 80 đến 100 triệu đồng đối với cá nhân, cho hành vi “chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà đã giới thiệu về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đó”.

Đó là trần của khung phạt quảng cáo dành cho cá nhân. Viết một bài “review” món đồ mình chưa từng cầm, rồi gắn link ăn hoa hồng, đã có một điều luật gọi tên đúng hành vi đó và một con số đi kèm.

Chuyện bạn có bị ràng buộc hay không không phụ thuộc vào việc bạn có bao nhiêu người theo dõi. Nó phụ thuộc vào hai định nghĩa. Bài này đọc hai định nghĩa đó từ bản Công báo, rồi mang thước đo về soi lại chính trang bạn đang đọc — và tìm ra ba chỗ trang này làm chưa đúng.

Bạn có phải “người chuyển tải sản phẩm quảng cáo” không

Luật số 75/2025/QH15 sửa Luật Quảng cáo, Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025, hiệu lực 01/01/2026. Nó viết lại khoản 8 Điều 2:

Đọc chậm ba động từ: quảng cáo, khuyến nghị, xác nhận — sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trên mạng.

Trong định nghĩa đó không có ngưỡng người theo dõi, không có điều kiện phải ký hợp đồng, không có yêu cầu phải được ai trả tiền trước. Nếu bài viết của bạn nói “cáp này đạt, cáp kia không đạt” rồi đặt một liên kết ăn hoa hồng bên cạnh, bạn đang khuyến nghị sản phẩm trên mạng. Bạn là người chuyển tải sản phẩm quảng cáo.

Trang này cũng vậy. Không có cách đọc nào khác.

Hai tầng nghĩa vụ, và tầng hai nặng hơn hẳn

Cùng luật đó bổ sung Điều 15a. Điều này chia làm hai tầng.

Tầng một — mọi người chuyển tải (khoản 2): tuân thủ pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi cung cấp thông tin về tính năng, chất lượng; thực hiện nghĩa vụ thuế khi phát sinh doanh thu; cung cấp tài liệu khi cơ quan nhà nước yêu cầu; chịu trách nhiệm nếu nội dung quảng cáo không đạt yêu cầu tại Điều 19. Ai chuyển tải trên mạng thì làm thêm phần liên quan ở Điều 23.

Tiện thể, nghĩa vụ thuế nằm ngay trong điểm a khoản 2 — cùng khoản tiền, hai văn bản khác nhau cùng đòi. Chuyện đó tôi viết riêng ở bài về ngưỡng khấu trừ 10%.

Tầng hai — người có ảnh hưởng (khoản 3): giữ nguyên tầng một, cộng thêm hai nghĩa vụ nữa.

Hai nghĩa vụ đó đáng đọc kỹ, vì chúng đi thẳng vào cách làm việc:

• Điểm a: phải xác minh độ tin cậy của người quảng cáo, phải kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm. Và câu quan trọng nhất trong cả điều: “trường hợp chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thì không được giới thiệu”.
• Điểm b: thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện. Không phải “ở đâu đó trên trang”. Ngay trước, và trong khi.

“Người có ảnh hưởng” không đo bằng số người theo dõi

Đây là chỗ dễ đọc sai nhất, nên tôi truy đến tận cùng.

Điều 15a khoản 3 không tự định nghĩa “người có ảnh hưởng” — nó trỏ sang pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Luật số 19/2023/QH15, Điều 3 khoản 9, định nghĩa người có ảnh hưởng là “chuyên gia, người có uy tín, người được xã hội chú ý trong lĩnh vực, ngành, nghề cụ thể theo quy định của Chính phủ”.

Rồi nó lại trỏ tiếp. “Theo quy định của Chính phủ” ở đây là Nghị định 55/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024, Điều 2 khoản 1. Nghị định chia làm ba trường hợp:

Vế thứ hai của trường hợp c là chỗ đáng dừng lại. Nó không nói “có bao nhiêu nghìn người theo dõi”. Nó nói: có tài khoản đủ điều kiện tham gia chương trình quảng cáo, kinh doanh trên nền tảng số.

Một tài khoản Shopee Affiliate đã được duyệt chính là một tài khoản đủ điều kiện tham gia chương trình kinh doanh trên một nền tảng số. Trong văn bản không có ngưỡng nào để bạn đứng dưới cho an toàn.

Chỗ tôi không kết luận được

Câu dẫn của khoản 1 Điều 2 có một điều kiện nữa: người đó phải “được tổ chức, cá nhân kinh doanh tài trợ dưới mọi hình thức để sử dụng hình ảnh, lời khuyên, khuyến nghị”.

Hoa hồng tiếp thị liên kết có phải “tài trợ” không?

Tôi không biết. Nghị định 55/2024 không định nghĩa “tài trợ”. Tôi không tìm được văn bản hướng dẫn nào, hay câu trả lời nào của cơ quan nhà nước, trả lời thẳng câu hỏi này.

Cập nhật 18/08 — đã tìm rộng hơn, và kết quả là một khoảng trống thật. Tôi rà tiếp phần Giải thích từ ngữ của bốn văn bản: Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 19/2023 (Điều 3), Nghị định 55/2024 (Điều 2), và Nghị định 98/2020 (Điều 3). Không văn bản nào định nghĩa “tài trợ.” Cả bốn đều dùng chữ đó để làm phát sinh nghĩa vụ, không văn bản nào nói nó là gì. Vậy câu “tôi không biết” ở trên không phải do tôi tra chưa tới — nó là chỗ luật để trống.

Nói xuôi thì hoa hồng là tiền của sàn trả để bạn khuyến nghị — “dưới mọi hình thức” là chữ rất rộng. Nói ngược thì tài trợ thường được hiểu là khoản chi trả trước theo thỏa thuận, còn hoa hồng chỉ phát sinh sau khi có đơn. Tôi để ngỏ, và nếu sau này có hướng dẫn thì tôi sửa bài.

Nhưng đây mới là điều đáng nhớ: nghĩa vụ công bố không phụ thuộc vào việc thắng lập luận đó. Dù bạn có là “người có ảnh hưởng” hay không, tầng một của Điều 15a và Điều 23 vẫn ràng buộc bạn. Cãi thắng câu “tài trợ” chỉ giúp bạn thoát khoản 3 Điều 15a, không giúp bạn thoát nghĩa vụ dán dấu hiệu.

Dấu hiệu nhận diện: bắt buộc phải có, nhưng không ai quy định hình dạng

Điều 23 khoản 1 nói rõ hoạt động quảng cáo trên mạng bao gồm quảng cáo trên trang thông tin điện tử, mạng xã hội, ứng dụng trực tuyến, nền tảng số. Rồi khoản 2 điểm a:

Năm phương tiện được chấp nhận: chữ số, chữ viết, ký hiệu, hình ảnh, âm thanh. Mục đích thì rõ: phân biệt nội dung quảng cáo với nội dung không phải quảng cáo.

Vậy dấu hiệu đó phải trông như thế nào? Phải viết chữ gì? Cỡ bao nhiêu? Đặt ở đâu?

Luật không nói. Tôi đã đọc hết Nghị định 342/2025/NĐ-CP ngày 26/12/2025 — văn bản quy định chi tiết Luật Quảng cáo, và Điều 23 nằm ngay trong phạm vi điều chỉnh của nó (khoản 4 Điều 1). Nghị định chi tiết hóa quảng cáo không ở vùng cố định, việc ngăn chặn gỡ bỏ quảng cáo vi phạm, thủ tục thông báo thông tin liên hệ. Nó không có điều nào quy định hình thức của dấu hiệu nhận diện.

Đính chính 18/08, và tôi tự bắt được nó bằng đúng cái bẫy mình đã cảnh báo. Bản trước tôi viết: “cụm ‘dấu hiệu’ xuất hiện 0 lần, cụm ‘nhận diện’ 0 lần — không riêng phần Điều 23 mà là cả nghị định”, kèm câu rào rằng OCR có thể bỏ sót một lần bị nhòe.

Câu rào đó đúng, và nó đã xảy ra thật. Tôi đếm lại bằng cách bỏ hết dấu tiếng Việt rồi mới so chuỗi — vì OCR làm hỏng dấu chứ hiếm khi làm mất hẳn chữ. Kết quả: dau hieu xuất hiện 1 lần, không phải 0. OCR đã đọc nó thành “dầu hiệu”, nên phép đếm khớp chuỗi chính xác của tôi trượt qua.

Dựng lại trang đó thành ảnh và đọc bằng mắt, đây là câu thật — khoản 4 điểm b:

b) Khi thực hiện quảng cáo qua công cụ tìm kiếm cần có dấu hiệu phân biệt kết quả hiển thị được tài trợ và kết quả tìm kiếm thông thường.

Kết luận của mục này không đổi, và đây là lý do: câu đó nằm trong khoản mở đầu bằng “Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo khi thiết lập, vận hành nền tảng số trung gian” — tức nó nói với bên vận hành công cụ tìm kiếm, không nói với người viết blog. Và nó vẫn không mô tả dấu hiệu đó phải trông thế nào.

Nhưng con số tôi đưa ra thì sai, nên tôi sửa. Cụm “nhận diện” thì vẫn 0 lần, kể cả khi bỏ dấu.

Bài học ghi lại: đếm chữ trên văn bản OCR mà so chuỗi có dấu là cách đếm hỏng. Phải bỏ dấu rồi mới đếm — và một con số “0 lần” thì luôn phải nghi ngờ hơn mọi con số khác, vì nó là thứ OCR dễ tạo ra nhất.

Nhân đọc lại trang đó, nhặt thêm một khoản bài chưa có. Khoản 5 cho “người quảng cáo, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo có quyền ưu tiên hợp tác với người chuyển tải sản phẩm quảng cáo trên mạng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc cơ quan có thẩm quyền tập huấn, đào tạo về quy định của pháp luật về quảng cáo”. Đây là điều khoản duy nhất tôi thấy tạo động cơ tích cực thay vì đặt nghĩa vụ: đi tập huấn thì được ưu tiên nhận hợp tác.

Nên nếu ai bán cho bạn “mẫu công bố affiliate chuẩn theo luật”, họ đang bán thứ không tồn tại. Không có mẫu. Chỉ có một mục đích phải đạt, và bạn tự chịu trách nhiệm về việc mình đã đạt hay chưa.

(Nghị định 342/2025 có hiệu lực từ 15/02/2026, không phải từ ngày ký — tôi ghi rõ vì vài trang tin viết là có hiệu lực ngay từ ngày ban hành. Điều 32 khoản 1 của chính nghị định viết ngày 15 tháng 02 năm 2026.)

Mức phạt

Nghị định 87/2026/NĐ-CP ngày 27/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, thay Nghị định 38/2021/NĐ-CP.

Trước khi đọc bảng, cần biết một quy tắc dễ đọc nhầm theo chiều có lợi. Điều 6 khoản 2: mức phạt ghi trong Chương II và Chương III là mức áp dụng đối với cá nhân, trừ một danh sách điều được liệt kê đích danh. Điều 51 và Điều 56 không nằm trong danh sách đó. Khoản 3: cùng hành vi thì tổ chức gấp 02 lần cá nhân.

Nghĩa là các con số dưới đây là con số dành cho một người viết blog, không phải cho một công ty.

Ba dòng cuối chỉ áp cho người có ảnh hưởng — Điều 51 ghi rõ điều đó ngay ở tên điều. Hai dòng đầu áp cho hoạt động quảng cáo trên mạng nói chung; riêng dòng thứ hai chỉ chạm tới ai đội thêm mũ người phát hành quảng cáo — xem mục cập nhật ở cuối bài.

Dòng thứ ba thì khác hẳn, và đó là dòng đáng đọc kỹ nhất bảng. Nó không cần bạn là người có ảnh hưởng, cũng không cần bạn đội thêm mũ người phát hành. Điều 56 khoản 3 mở đầu bằng câu liệt kê chủ thể, và người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có tên ngay trong đó:

3. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây của người quảng cáo, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo, người chuyển tải sản phẩm quảng cáo

Đây là chỗ duy nhất trong cả nghị định gọi thẳng tên vai của bạn với một mức tiền cụ thể. Nó phản chiếu đúng khoản 3 Điều 23 Luật Quảng cáo, khoản cũng mở đầu bằng đúng bốn chủ thể ấy.

Trong ba hành vi, điểm c là hành vi bạn có thể vi phạm mà không hề biết:

c) Hợp tác quảng cáo với tổ chức, cá nhân, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, ứng dụng trực tuyến, nền tảng số và tài khoản, kênh nội dung, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng trên mạng xã hội đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công khai thông báo vi phạm pháp luật;

Chữ khóa là “đã được công khai thông báo”. Nghĩa vụ ở đây không phải tự bạn phán đoán bên kia có vi phạm hay không — mà là không hợp tác với bên đã bị nêu tên công khai.

Tôi đi tìm cái danh sách đó, và đây là thứ thật sự có

Nếu nghĩa vụ là “không hợp tác với bên đã bị nêu tên”, câu hỏi đầu tiên phải là: nêu ở đâu?

Cơ quan giữ danh sách là Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, nay thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch — trước năm 2025 thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông. Trang: abei.gov.vn. Chi tiết này khớp với chính điểm d khoản 3 Điều 56, khoản ghi nghĩa vụ gỡ bỏ là theo yêu cầu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Có hai danh sách, và chúng ngược chiều nhau:

Rồi tôi bấm thử từng nút tải trên trang White List:

Bản mới nhất của danh sách chính thức không tải được. Bản tải được gần nhất là tháng 01/2024 — hơn hai năm rưỡi trước ngày tôi viết dòng này.

File tháng 01/2024 mở ra có ba sheet: Cơ quan báo chí, Đài PTTH, Tổ chức, cá nhân — sheet cuối 3.204 dòng, mỗi dòng có đường dẫn tài khoản, tên mạng xã hội và số người theo dõi.

Còn Black List thì không có file nào cả. Bài công bố 904 website năm 2024 liệt kê tên miền ngay trong thân bài, không kèm bảng tải về. Muốn biết một tên miền có nằm trong đó không, bạn phải đọc bài và dò bằng mắt.

Nên tôi rút lại nửa câu. Trước đó tôi định viết rằng đây là “nghĩa vụ kiểm tra được”. Đúng về nguyên tắc: danh sách có thật, cơ quan có thật, và cơ chế này không mới — bài công bố dẫn Nghị định 70/2021/NĐ-CP sửa Nghị định 181/2013, tức nó có trước Luật sửa đổi 2025 nhiều năm.

Tôi đi kiểm nốt câu đó, và nó dẫn tới một chi tiết đáng nói: Nghị định 70/2021 đã chết rồi. Điều 32 khoản 2 Nghị định 342/2025 cho cả Nghị định 181/2013 lẫn Nghị định 70/2021 “hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực” — tức ngày 15/02/2026. Bài công bố danh sách vẫn đang dẫn một căn cứ không còn hiệu lực.

Nhưng nghĩa vụ thì không chết theo. Nó đi lên một tầng: từ chỗ nằm trong một nghị định hướng dẫn, nay nằm thẳng trong khoản 3 Điều 23 Luật Quảng cáo (hiệu lực 01/01/2026), và có chế tài riêng ở Điều 56 khoản 3 Nghị định 87/2026 (hiệu lực 15/5/2026 theo Điều 93 khoản 1). Căn cứ cũ mất, căn cứ mới mạnh hơn.

Nhưng trên thực tế thì khó hơn hẳn: không có trang tra cứu, mỗi lần công bố là một bài tin rời, và file mới nhất thì 404.

Điều đó không làm nghĩa vụ biến mất. Nó chỉ đổi cách phòng thân. Với một người viết blog, cách thực tế không phải là đi tra danh sách trước mỗi lần gắn link — mà là không gắn link tới thứ mình không tự kiểm được.

Hai chi tiết đi kèm, cùng Điều 56:

• Khoản 5 điểm b: ngoài phạt tiền còn buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp với hành vi ở điểm b và điểm c khoản 3. Tức phần hoa hồng kiếm được từ đúng chỗ đó phải trả lại, không chỉ nộp phạt.
• Khoản 4: phạt 50 – 60 triệu nếu không gỡ quảng cáo vi phạm trong vòng 24 giờ kể từ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Khoản này viết cho “tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động quảng cáo trên mạng” — câu rộng, và một người viết blog có gắn link nằm trong đó.

Tôi không tìm thấy điều khoản nào của Nghị định 87/2026 đặt mức phạt riêng cho các nghĩa vụ ở điểm a, b, d khoản 2 Điều 15a. Có thể chúng được xử theo hành vi ở những điều khác, nhưng đó là suy luận của tôi chứ không phải chữ trong văn bản, nên tôi không viết nó thành một dòng trong bảng.

Kèm theo phạt tiền còn có biện pháp khắc phục hậu quả tại Điều 51 khoản 4: buộc xin lỗi công khai bằng văn bản, và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Thời hiệu xử phạt là 01 năm (Điều 4 khoản 1).

Bảng này không hồi tố. Điều 94 khoản 1 quy định hành vi xảy ra trước ngày nghị định có hiệu lực thì áp dụng nghị định “có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm”. Bài đăng từ trước 15/5/2026 vì thế được soi bằng Nghị định 38/2021 cũ, không phải bằng các con số ở trên.

Một chi tiết cho thấy nhà làm luật đặt hành vi nào nặng nhất: trần phạt lĩnh vực quảng cáo với cá nhân là 100 triệu đồng (Điều 6 khoản 1). Khoản 3 Điều 51 — giới thiệu sản phẩm mình chưa dùng — đã chạm đúng cái trần đó.

Rồi tôi soi lại chính trang này

Cầm thước đo vừa dựng, tôi đo trang mình. Ba chỗ không đạt.

Một: lời công bố nằm ở cuối bài. Điều 15a khoản 3 điểm b viết “ngay trước và trong khi”. Điều 22 khoản 3 điểm b Luật 19/2023 viết “thông báo trước cho người tiêu dùng về việc mình được tài trợ”. Cuối bài không phải là trước. Người đọc lướt hai đoạn rồi bấm link thì không bao giờ thấy nó.

Hai: lời công bố đó nói sai về chính nó. Câu cũ mở đầu bằng “Bài viết có chứa liên kết tiếp thị liên kết” và được in ở chân mọi bài. Chín bài đã đăng trước bài này, chỉ năm bài thật sự có link. Bốn bài còn lại — thuế, xe đẩy, đếm click, thiết lập thanh toán — không có một liên kết ăn hoa hồng nào, mà vẫn tuyên bố là có. Một dấu hiệu nhận diện bật ở cả chỗ không có gì để nhận diện thì không phân biệt được gì; nó chỉ là nhiễu, và nó sai.

Ba: dấu hiệu ở từng liên kết không được giải thích ở đâu cả. Mỗi liên kết tiếp thị vốn đã có rel="nofollow sponsored" — máy đọc được, người đọc không thấy — một dòng chữ ẩn cho trình đọc màn hình, và về mặt thị giác là gạch chân nét đứt kèm mũi tên ↗. Gạch chân nét đứt đúng là một “ký hiệu” theo nghĩa của điểm a. Nhưng ký hiệu mà không nói cho ai biết nó nghĩa là gì thì không phân biệt được điều gì.

Đã sửa

Chỗ đáng nói về mặt kỹ thuật: cờ “bài này có link hay không” được suy ra từ thân bài lúc build, chứ không phải một ô tick trong frontmatter. Ô tick sẽ lệch ngay lần đầu tôi thêm một liên kết mà quên bật nó — và nó lệch theo hướng im lặng, đúng hướng nguy nhất.

Điều tôi không làm: dán chữ “QUẢNG CÁO” cỡ lớn lên đầu mỗi bài. Luật đòi dấu hiệu rõ ràng nhưng không quy định hình thức, nên tôi không có căn cứ nào để nói bản sửa này “đạt chuẩn”. Tôi chỉ nói nó đã đúng hơn bản cũ ở ba chỗ đo được.

Cập nhật 18/08: còn một luật nữa, và nó không đi qua Luật Quảng cáo

Cả bài đến đây đi theo một mạch: Luật Quảng cáo → Nghị định 342/2025 → Nghị định 87/2026. Mạch đó đúng, nhưng nó không phải mạch duy nhất.

Nghĩa vụ công bố còn có một căn cứ thứ hai, hoàn toàn độc lập: Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15. Trước đó tôi chỉ dùng luật này để tra định nghĩa “người có ảnh hưởng” rồi bỏ qua. Đọc hết thì nó tự đặt nghĩa vụ luôn.

Cụm “người có ảnh hưởng” xuất hiện đúng ba lần trong cả luật. Một lần là định nghĩa ở Điều 3 khoản 9 — đã dùng ở trên. Hai lần còn lại mới là chỗ đáng đọc.

Điều 22 khoản 3 — nghĩa vụ đặt thẳng lên bạn:

3. Trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thông qua người có ảnh hưởng thì người có ảnh hưởng có trách nhiệm sau đây: a) Thực hiện quy định tại khoản 1 Điều này; b) Thông báo trước cho người tiêu dùng về việc mình được tài trợ để cung cấp thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Chữ “thông báo trước” ở đây trùng đúng với chữ “ngay trước” của Điều 15a khoản 3 điểm b Luật Quảng cáo. Hai luật khác nhau, cùng đòi một việc. Nghĩa là dù bạn cãi được rằng mình không thuộc diện nào của Luật Quảng cáo, bạn vẫn còn phải trả lời luật này.

Và khoản 1 điểm c, thứ tôi cho là nặng nhất trong cả bài — nó không nói về công bố, nó nói về trách nhiệm liên đới:

c) Chịu trách nhiệm liên đới về việc cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, trừ trường hợp chứng minh đã thực hiện tất cả biện pháp theo quy định của pháp luật để kiểm tra tính chính xác, đầy đủ của thông tin.

Đọc kỹ vế “trừ trường hợp”. Luật không đòi bạn phải nói đúng — nó đòi bạn chứng minh được là đã đi kiểm. Đó là hai chuyện khác nhau, và chuyện thứ hai thì cần hồ sơ.

Cái hồ sơ đó chính là thứ trang này đang làm khi ghi lại mọi trang sản phẩm đã mở, mọi tiêu chí đã chấm, và cả những nhóm hàng không có sản phẩm nào đậu. Trước đây tôi làm vậy vì thấy nó tử tế. Nay thì nó có một điều luật đứng sau.

Điều 10 khoản 1 điểm h thì đặt nghĩa vụ song song lên bên trả tiền: nghiêm cấm “không thông báo trước, không công khai cho người tiêu dùng việc tài trợ cho người có ảnh hưởng dưới mọi hình thức”. Tức nếu quan hệ này là “tài trợ”, cả hai phía đều phải nói ra, không phải chỉ bạn.

Giá của nó

Chế tài nằm ở Điều 47 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, điều đã được Nghị định 24/2025/NĐ-CP ngày 21/02/2025 thay toàn bộ. Tôi đọc bằng ảnh phóng to — xem lý do ở cuối mục:

Dòng cuối đáng để ý với người viết blog: mục cập nhật ở cuối bài đã kết luận blog cá nhân là một trang thông tin điện tử. Chuyện nó có làm bạn thành “chủ phương tiện truyền thông” theo nghĩa của khoản 4 hay không thì tôi không biết — hai luật dùng hai hệ khái niệm khác nhau, và tôi không tìm được văn bản nào nối chúng lại.

Vì sao phải đọc bằng ảnh: bản PDF đã ký của Nghị định 24/2025 trên datafiles.chinhphu.vn có lớp chữ, nhưng font bị lỗi bảng mã — rút chữ ra được CQNG HoAxA Hor cHo NGrriA vrEr NAM thay vì CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM. Chữ số thì vẫn đúng, chữ Việt thì thành rác. Đây là kiểu hỏng thứ ba tôi gặp trong ngày, và là kiểu nguy nhất: con số đọc ra vẫn đúng nên rất dễ tin, trong khi không cách nào biết con số đó thuộc điều khoản nào nếu không nhìn ảnh.

Chỗ tôi không biết

Ghi ra để bạn đừng dùng bài này thay tư vấn pháp lý:

• “Tài trợ” có bao gồm hoa hồng tiếp thị liên kết không — đã nói ở trên. Không có văn bản nào tôi đọc được trả lời thẳng.
• Bài này không phải tư vấn pháp lý. Nó là ghi chép của một người đọc văn bản gốc.

Cập nhật 18/08: cái mũ thứ hai, và nó nặng hơn tôi tưởng

Bản đầu của bài này để ngỏ một câu: khoản 7 Điều 2 Luật Quảng cáo liệt kê “chủ trang thông tin điện tử” vào nhóm người phát hành quảng cáo. Một blog cá nhân có được coi là trang thông tin điện tử không? Lúc đó tôi mới đọc mô tả thứ cấp về Nghị định 147/2024/NĐ-CP nên không dám kết luận.

Giờ tôi đã tải toàn văn nghị định đó từ Công báo — 251 trang, ba phần, có lớp chữ thật. Câu trả lời rõ ràng, và nằm ở ba chỗ nối nhau:

Vậy blog cá nhân là một trang thông tin điện tử — nó nằm ngay trong bảng phân loại, không phải suy diễn. Người lập ra nó là chủ trang thông tin điện tử, tức là người phát hành quảng cáo theo khoản 7 Điều 2 Luật Quảng cáo. Tôi đội hai mũ cùng lúc: vừa chuyển tải, vừa phát hành.

Tin tốt trước: Điều 24 khoản 2 điểm b ghi trang thông tin điện tử cá nhân không phải cấp phép. Không phải đi xin gì cả.

Một chỗ cần đọc kỹ kẻo hoảng: khoản 3 cùng điều nói trang cá nhân có cung cấp thông tin tổng hợp thì phải xin Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp. Nhưng “thông tin tổng hợp” được định nghĩa hẹp tại Điều 3 khoản 17 — là “thông tin đã được đăng, phát trên báo chí Việt Nam” và thông tin đã đăng trên trang của các tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước. Đó là quy định nhắm vào trang tổng hợp tin tức, không nhắm vào người tự viết bài của mình. Tôi tự đọc là mình không rơi vào đó, nhưng nói thẳng đây là chỗ tôi đọc chứ chưa có ai xác nhận.

Cái mũ thứ hai kéo theo nghĩa vụ thứ ba

Đội mũ người phát hành thì điểm c khoản 2 Điều 23 Luật Quảng cáo bật lên:

c) Đối với những quảng cáo có chứa đường dẫn đến nội dung khác thì nội dung được dẫn đến phải tuân thủ quy định của pháp luật; người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo có giải pháp kiểm tra, giám sát nội dung được dẫn đến.

Nói cho gọn: tôi phải chịu trách nhiệm về cái trang nằm ở đầu kia sợi link. Không chỉ về câu chữ trong bài mình.

Và nó có giá riêng. Nghị định 87/2026/NĐ-CP, Điều 56 khoản 2 điểm c phạt 30 – 40 triệu đồng đối với cá nhân cho hành vi “không có giải pháp để kiểm tra, giám sát nội dung được dẫn đến”.

Chỗ này hoá ra lại là phần tôi đã làm sẵn mà không biết mình đang làm vì lý do pháp lý: mọi sản phẩm được gắn link trên trang đều phải đi qua một quy trình thẩm định có tiêu chí viết sẵn từ trước, và kết quả từng lần chấm — kể cả những lần không sản phẩm nào đạt, mà đó là phần lớn các lần — đều được ghi lại thành văn bản. Tôi dựng nó vì lý do nội dung: không muốn giới thiệu thứ mình chưa đọc kỹ thông số. Nhưng đọc điểm c thì đó đúng là “giải pháp kiểm tra, giám sát nội dung được dẫn đến”, và cái hồ sơ ghi lại chính là thứ chứng minh được khi có người hỏi.

Bài học chung hơn: nếu bạn gắn link mà chưa từng mở trang đích ra đọc, bạn không có giải pháp nào để mà trình cả.

Cập nhật 19/08: có một luật gọi đích danh việc này, và tôi đã bỏ sót nó

Cả bài này đi vòng. Nó chứng minh việc gắn link affiliate là quảng cáo bằng cách suy từ định nghĩa “người chuyển tải sản phẩm quảng cáo” của Luật Quảng cáo, rồi bổ sung một căn cứ thứ hai từ Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Hoá ra không cần vòng nào cả. Từ 01/7/2026 có Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 — Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 — và nó định nghĩa thẳng:

Điều 3 khoản 12: “Dịch vụ tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử là việc quảng cáo hàng hóa, dịch vụ thông qua đường dẫn truy cập, mã giới thiệu hoặc phương thức tương tự được liên kết với nền tảng thương mại điện tử.”

Tiêu đề bài này là “Gắn link affiliate là quảng cáo”. Tôi viết nó như một kết luận phải chứng minh. Một luật đã viết đúng câu đó thành định nghĩa, bằng tiếng Việt, trước khi tôi ngồi xuống gõ chữ đầu tiên.

Và luật đặt tên cho bạn:

Điều 3 khoản 14: “Người tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử là người giới thiệu hàng hóa, dịch vụ trên nền tảng số thông qua đường dẫn truy cập, mã giới thiệu hoặc phương thức tương tự do tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử tạo ra.”

Đây là cái mũ thứ ba. Không phải suy ra từ định nghĩa nào — nó gọi đúng việc lấy link từ Shopee rồi đặt vào bài.

Nghĩa vụ của cái mũ thứ ba

Điều 26 dành riêng cho người tiếp thị liên kết. Nguyên văn, đủ cả hai khoản:

1. Trước khi thực hiện tiếp thị liên kết… a) Cung cấp thông tin cho tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phục vụ việc xác thực danh tính; b) Từ chối thực hiện tiếp thị liên kết trên các nền tảng số đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công khai thông báo vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc trên nền tảng số kinh doanh theo phương thức đa cấp không có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp; c) Từ chối thực hiện tiếp thị liên kết gắn với nội dung có sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục.

2. Đối với đường dẫn truy cập, mã giới thiệu… đã được thiết lập… a) Gỡ bỏ liên kết cho hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; b) Cung cấp thông tin về hoạt động tiếp thị liên kết… theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước về thương mại điện tử.

Ba thứ đáng chú ý.

Một — xác thực danh tính không còn là việc tuỳ sàn. Điều 25 khoản 1 điểm a đặt nghĩa vụ đối ứng lên phía tạo link: “Thực hiện việc xác thực điện tử danh tính người tiếp thị liên kết theo pháp luật định danh và xác thực điện tử trước khi cho phép thực hiện tiếp thị liên kết.” Nghĩa là cái bước xác minh danh tính khi đăng ký chương trình tiếp thị liên kết, từ 01/7/2026, là thứ bên tạo link phải làm, không phải thứ họ chọn làm.

Một chỗ phải đọc cho chính xác kẻo nói quá. Nghị định 248/2026 Điều 52 khoản 2 lùi hạn cho một nghĩa vụ gần giống nhưng không phải cái này: “Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm thực hiện việc xác thực điện tử danh tính người bán và người livestream bán hàng kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027.” Câu đó nói về chủ quản nền tảng xác thực người bán và người livestream — nó không nhắc người tiếp thị liên kết, và cũng không phải chủ thể của Điều 25. Tôi đọc là hai nghĩa vụ khác nhau với hai mốc khác nhau; nhưng tôi không tìm được văn bản nào nói thẳng rằng nghĩa vụ ở Điều 25 có được lùi hạn tương tự hay không, nên tôi ghi ra đây thay vì kết luận.

Hai — nghĩa vụ gỡ link là chủ động. Khoản 2 điểm a không nói “gỡ khi bị yêu cầu”. Nó nói gỡ link cho hàng hóa vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu. Hai vế nối bằng chữ “hoặc”. Link cũ trong bài cũ vẫn là link đang tồn tại.

Ba — luật này không dùng chữ “người có ảnh hưởng”. Tôi đếm trong toàn văn 28 trang: cụm “người có ảnh hưởng” xuất hiện 0 lần, “hoa hồng” 0 lần, “affiliate” 0 lần. Cụm “tiếp thị liên kết” xuất hiện 22 lần.

(Đính chính 19/08: bản đầu tôi ghi 19 lần. Sai. Lớp chữ PDF ngắt dòng giữa câu, có ba lần cụm này bị cắt làm đôi nên phép đếm trượt qua. Phải làm phẳng mọi khoảng trắng thành một dấu cách rồi mới đếm. Một agent kiểm chéo độc lập cũng mắc đúng lỗi này và xác nhận nhầm con số 19 cho tôi — nên “hai bên cùng ra một số” không phải bằng chứng, nếu cả hai dùng chung một cách đếm hỏng.) Đây là một hệ thuật ngữ khác với hệ của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở mục trên — và điều đó có nghĩa là hai luật bắt bạn theo hai đường khác nhau, chứ không phải một luật nhắc lại luật kia.

Cái này thay thế thứ gì

Nghị định 248/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định chi tiết Luật này, hiệu lực 01/7/2026, và Điều 52 khoản 3 khai tử hai nghị định mà mọi bài viết về thương mại điện tử Việt Nam vẫn còn dẫn:

“Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16 tháng 5 năm 2013 của Chính phủ về thương mại điện tử và Nghị định số 85/2021/NĐ-CP… hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, trừ trường hợp quy định tại Điều 53 của Nghị định này.”

Nghị định 248/2026 không đặt thêm nghĩa vụ trực tiếp nào lên người tiếp thị liên kết. Tôi đếm trong toàn văn 93 trang: cụm “tiếp thị liên kết” xuất hiện 7 lần, và cả bảy đều nằm trong phần hồ sơ đăng ký nền tảng — buộc sàn mô tả quy trình dành cho người tiếp thị liên kết và viết quyền, trách nhiệm của họ vào quy chế nền tảng “(bảo đảm trách nhiệm quy định tại Điều 26 Luật Thương mại điện tử)”. Tức là nghĩa vụ vẫn là nghĩa vụ của Điều 26, chỉ được đẩy xuống thành điều khoản trong quy chế mà bạn bấm đồng ý.

Chỗ tôi không biết: Luật 122/2025 đặt ra nghĩa vụ cho người tiếp thị liên kết, nhưng tôi không tìm được nghị định xử phạt nào đã được cập nhật để gắn mức tiền vào đúng các nghĩa vụ của Điều 26. Trong Nghị định 248/2026, cụm “phạt tiền” xuất hiện 0 lần — tôi tự đếm trên bản Công báo có lớp chữ thật, không lấy qua tóm tắt. Nên tôi không đưa ra con số phạt cho phần này, khác với hai mục trên nơi tôi đọc được điều khoản phạt cụ thể. Nếu bạn thấy ở đâu ghi một mức phạt cho riêng hành vi tiếp thị liên kết, hãy kiểm xem nó dẫn văn bản nào.

Bạn kiểm được gì trong năm phút

Mở lại trang hoặc kênh của bạn và trả lời bốn câu:

1. Người đọc biết đây là nội dung có gắn link ăn hoa hồng trước khi họ đọc xong, hay chỉ biết nếu kéo hết xuống chân trang?

2. Lời công bố của bạn có đúng không — nó có xuất hiện ở những chỗ không có link nào không?

3. Dấu hiệu ở từng liên kết là gì, và có chỗ nào giải thích dấu hiệu đó nghĩa là gì chưa?

4. Món đồ trong bài gần nhất: bạn đã dùng nó, hay đã đọc đủ tài liệu để hiểu rõ nó? Nếu chưa cả hai, Điều 15a khoản 3 điểm a nói thẳng là không được giới thiệu.

5. Bài cũ nhất của bạn còn link nào không? Mở nó ra, bấm thử. Điều 26 khoản 2 điểm a Luật Thương mại điện tử buộc gỡ liên kết cho hàng hóa vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền — hai vế nối bằng chữ “hoặc”, nên vế đầu không chờ ai nhắc.

Câu thứ tư là câu đắt nhất. Nó cũng là câu duy nhất không sửa được bằng một dòng code.

Nguồn

Xếp theo thứ tự đáng tin, văn bản gốc trước. Bốn văn bản đầu tôi đọc toàn văn từ bản PDF trên cổng của Chính phủ, không đọc lại lời tóm tắt của ai.

• Luật số 75/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo — bản Công báo (Công báo số 967 + 968 ngày 24-7-2025; thông qua 16/6/2025, hiệu lực 01/01/2026 theo Điều 3 khoản 1. Đây là nguồn của ba ảnh chụp trong bài: Điều 2 khoản 8, Điều 15a khoản 3, Điều 23 khoản 2 điểm a)
• Luật số 19/2023/QH15 Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng — bản Công báo (Công báo số 865 + 866 ngày 30-7-2023; Điều 3 khoản 9 định nghĩa người có ảnh hưởng, Điều 10 khoản 1 điểm h cấm bên kinh doanh không công khai việc tài trợ, Điều 22 khoản 3 điểm b buộc người có ảnh hưởng thông báo trước)
• Nghị định số 55/2024/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bản PDF (16/5/2024; Điều 2 khoản 1 — ba trường hợp của “người có ảnh hưởng”)
• Nghị định số 342/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo và bản PDF (26/12/2025, hiệu lực 15/02/2026 theo Điều 32 khoản 1; khoản 4 Điều 1 đưa Điều 23 vào phạm vi, nhưng không quy định hình thức dấu hiệu nhận diện)
• Nghị định số 87/2026/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo và bản PDF (27/3/2026, hiệu lực 15/5/2026, thay Nghị định 38/2021/NĐ-CP; Điều 6 về mức phạt cá nhân/tổ chức, Điều 51 nghĩa vụ người có ảnh hưởng, Điều 56 quảng cáo trên mạng)
• Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng và bản Công báo (09/11/2024, hiệu lực 25/12/2024; Điều 3 khoản 17, 19, 22 — định nghĩa; Điều 20 — bảy loại trang thông tin điện tử; Điều 24 khoản 2 điểm b và khoản 3 — miễn cấp phép và ngoại lệ. Đọc toàn văn 251 trang chia ba phần Công báo)
• Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 — bản Công báo (Công báo số 41 ngày 22-01-2026; thông qua 10/12/2025, hiệu lực 01/7/2026 theo Điều 40. PDF 28 trang, lớp chữ thật: Điều 3 khoản 12, 13, 14 — định nghĩa tiếp thị liên kết; Điều 21 khoản 1 điểm c — người bán công khai thông tin nhãn; Điều 25 — nghĩa vụ bên cung cấp dịch vụ; Điều 26 — nghĩa vụ người tiếp thị liên kết)
• Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử (30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026, Công báo số 407 ngày 18-7-2026; điều khoản thi hành khai tử Nghị định 52/2013/NĐ-CP và 85/2021/NĐ-CP)
• Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Luật sửa đổi Luật Quảng cáo siết quảng cáo trên mạng (bài giới thiệu của cơ quan chủ trì soạn thảo — dùng để tra ra có văn bản nào, không dùng để trích nội dung)

Căn cứ pháp lý tra ngày 18/08/2026, bổ sung Luật Thương mại điện tử ngày 19/08/2026.

Về cách tôi đọc được các văn bản này. Hai luật đăng trên Công báo là PDF có lớp chữ thật — pdftotext bỏ hết dấu tiếng Việt, nhưng PyMuPDF rút ra sạch, nên mọi đoạn trích từ hai luật là chữ gốc, không qua OCR. Ba nghị định thì là PDF scan có chữ ký số: cả ba file, lớp chữ chỉ dài 149–177 ký tự, đúng bằng dòng chữ ký của Văn phòng Chính phủ. Tôi tách từng trang thành ảnh xám 300 DPI rồi chạy Tesseract 5.4 với bộ tiếng Việt tessdata_best — 38 trang cho Nghị định 55, 28 trang cho Nghị định 342, 99 trang cho Nghị định 87.

Giới hạn phải nói rõ: OCR sai dấu và sai chính tả lặt vặt (tôi sửa lại theo ngữ cảnh khi trích), và bảng biểu không giữ được cột. Vì vậy ba ảnh chụp trong bài đều cắt từ hai văn bản có lớp chữ thật, không cắt từ bản scan. Cần con số chính xác tuyệt đối thì mở bản PDF gốc ở các liên kết trên.

Chính sách quảng cáo đang trong đợt siết: Luật hiệu lực 01/01/2026, nghị định hướng dẫn 15/02/2026, nghị định xử phạt 15/5/2026 — ba mốc trong nửa năm. Hãy kiểm lại ngày hiệu lực trước khi áp cho một việc thật.

• Danh sách nội dung “đã được xác thực” trên mạng (White List) — Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (trang treo bốn bản: Quý I/2023, tháng 10/2023, tháng 02/2024, tháng 04/2024. Ngày 18/08/2026 tôi bấm thử từng nút: bản Quý I/2023 và bản tháng 01/2024 tải được; bản tháng 04/2024, tức bản mới nhất, trả 404. File tháng 01/2024 có ba sheet, sheet “Tổ chức, cá nhân” dài 3.204 dòng)
• Hơn 900 website vi phạm pháp luật bị đề nghị không đăng quảng cáo năm 2024 (đăng 04/01/2025 — danh sách 904 website, năm thứ ba liên tiếp. Không có file đính kèm; tên miền nằm trong thân bài. Bài dẫn Nghị định 70/2021/NĐ-CP làm cơ sở, tức cơ chế này có trước Luật sửa đổi 2025)
• Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15 — bản Công báo (Công báo số 865 + 866 ngày 30-7-2023, 54 trang, lớp chữ thật. Điều 3 khoản 9 định nghĩa; Điều 22 khoản 3 điểm b nghĩa vụ thông báo trước việc được tài trợ; Điều 22 khoản 1 điểm c trách nhiệm liên đới kèm vế miễn trừ nếu chứng minh đã đi kiểm; Điều 10 khoản 1 điểm h nghĩa vụ của bên tài trợ. Cụm “người có ảnh hưởng” xuất hiện đúng ba lần trong cả luật — tôi đếm trên lớp chữ thật, không phải OCR)
• Nghị định 24/2025/NĐ-CP sửa Nghị định 98/2020/NĐ-CP — bản đã ký (ngày 21/02/2025, hiệu lực kể từ ngày ký. Thay toàn bộ Điều 47: khoản 3 điểm b phạt 20–30 triệu người có ảnh hưởng không thông báo được tài trợ, khoản 2 điểm đ phạt thương nhân tài trợ, khoản 4 gấp hai lần với chủ phương tiện truyền thông. Lưu ý kỹ thuật: file có lớp chữ nhưng font lỗi bảng mã — chữ Việt rút ra thành rác, chữ số vẫn đúng. Tôi đọc trang 8 bằng ảnh phóng to. Chỗ chưa xác minh được: tôi không kiểm được tình trạng hiệu lực tổng thể của Nghị định 98/2020 từ nguồn sơ cấp — vbpl.vn và thuvienphapluat.vn đều chặn truy cập tự động)